Zelf een waterfilter toevoegen aan hottub: Sandfilter aanleg
Een hottub zonder filter is als een zwembadje zonder schoonmaker: na één avond gezelligheid zit er een vieze film op het water en blijven de bubbels plakken. Je kunt je waterverversingskosten enorm verlagen en het bad veel langer fris houden door er zelf een filter op aan te sluiten.
Vooral bij een houtgestookte hottub of een goedkopere opblaasbare spa zit er lang niet altijd een fatsoenlijke filter op.
Met een zandfilter installatie los je dat in een middag op. Je houdt helder water, minder chloorgebruik en je hoeft niet elke dag te verversen. In deze gids leg ik je stap voor stap uit wat een zandfilter doet, welke set je nodig hebt en hoe je hem aansluit op je hottub of opblaasbare spa. We houden het simpel, concreet en met directe prijzen zodat je weet waar je aan toe bent.
Wat is een zandfilter en waarom wil je die in je hottub?
Een zandfilter is een drukvat gevuld met filterzand. Het water uit je hottub wordt via een pomp door het zand geperst.
Daar blijven de kleinste viezigheidjes achter: huidschilfers, bladeren, zandkorrels en ander spul dat je niet in je bad wilt.
Het schone water stroomt terug de tub in. Zo blijft het water dagenlang helder en fris. Het is de simpelste en meest betrouwbare manier om je water lang goed te houden, zonder dat je constant hoeft te spoelen of te verversen.
Vooral bij een houtgestookte hottub is een filter een uitkomst. Je gebruikt minder hout om het water op temperatuur te houden, omdat je het water schoner en dus beter kunt circuleren.
Bij een opblaasbare spa of jacuzzi voorkomt een filter dat het water troebel wordt en dat er een biofilm op de wanden ontstaat. Je bespaart op chloorkorrels en je hoeft niet elke keer het water leeg te pompen. Een filter betaalt zichzelf dus terug in water- en energiekosten.
Wat heb je nodig: materialen en prijzen
Om zelf een zandfilter aan te sluiten, heb je een set nodig die bestaat uit een filtervat, een zandfilterpomp en een filter voor de fijnere rommel.
- Filtervat met filterzand (50 kg): €120 - €200
- Filterpomp (1,5 tot 3 pk): €150 - €300
- Slangen (32mm) en koppelingen: €30 - €60
- Retourmondstuk of jets: €20 - €50
- Optioneel: voorfilter (cartridge): €40 - €80
De meeste sets zijn plug-and-play en passen op een standaard 32mm slang. Hieronder vind je een overzicht van wat je nodig hebt en wat het ongeveer kost: Reken voor een complete set van filtervat en pomp op ongeveer €250 - €450, afhankelijk van het merk en de capaciteit.
Populaire merken zijn Intex, Bestway, Speck en Hayward. Voor een opblaasbare spa van Bestway of Intex kun je vaak een losse filterpomp kopen die je op de bestaande aansluitingen kunt monteren. Voor een houtgestookte hottub van merken zoals Del Sol of Freeflow is een losse filterinstallatie vaak de enige optie.
Werkingsprincipe: zo werkt de doorstroom
De circulatie begint bij de afvoer van de hottub. Daar zuigt de pomp het water aan.
Via een slang gaat het water het filtervat in. In het vat ligt een laag filterzand van ongeveer 40 tot 60 cm dik. Het water stroomt door de korrels en blijft daar hangen: fijn vuil, zand en huidschilfers blijven plakken.
Het schone water komt boven uit het vat en stroomt terug naar de hottub via een retourmondstuk of jets. De meeste systemen werken met een drukvat.
Dat betekent dat het water onder druk door het zand wordt geperst.
Je kunt de druk aflezen op een manometer op het vat. Als de druk te hoog wordt (meestal boven 1,5 bar), is het zand verzadigd en moet je terugspoelen. Een enkel systeem werkt met een zogenaamd ‘multicycle’ ventiel: daarmee kun je kiezen voor filteren, terugspoelen, doorspoelen of de leegloop. Dat maakt het onderhoud simpel.
Stappenplan: zelf een zandfilter aansluiten
Stap 1: kies de juiste plek. Zet de filterpomp en het filtervat stabiel en waterpas op een vlakke ondergrond, bij voorkeur op een tegelvloer of een stevig plateau.
Zorg dat de pomp droog staat en dat je er makkelijk bij kunt. Houd rekening met de slanglengte: een te lange slang verliest druk en capaciteit. Een slangetje van 2 tot 3 meter is meestal voldoende. Stap 2: sluit de slang aan.
De pomp zuigt aan de onderzijde van de hottub of via een skimmer. Bij een opblaasbare spa sluit je de slang aan op de bestaande aansluiting.
Gebruik een stevige slangklem of slangnippel. De meeste systemen werken met 32mm slang.
Controleer of alle koppelingen goed vastzitten. Een lekkage verliest druk en zuigt lucht aan, wat de pomp kan beschadigen. Stap 3: vul het filtervat met zand.
Draai de bovenkant van het vat los. Vul de bodem met een laagje grind of hydrokorrels (2-3 cm) om het zand tegen de bodem te beschermen.
Daarna vul je het vat met filterzand tot ongeveer 10 cm onder de rand. Gebruik ongeveer 25 tot 50 kg zand, afhankelijk van de grootte van het vat. Druk het zand licht aan met je hand.
Sluit het vat en controleer of de pakking goed ligt. Stap 4: retourleiding maken.
Het schone water moet terug de tub in. Bij een houtgestookte hottub kun je een losse retourmondstuk monteren of een bestaande jet gebruiken.
Bij een opblaasbare spa kun je een extra gat boren (met een gatzaag van 32mm) en een retourmondstuk plaatsen, of de bestaande filteraansluiting gebruiken.
Zorg dat de retour op een diepte van minimaal 30 cm onder water zit, om luchtinslag te voorkomen. Stap 5: vullen en ontluchten. Vul de hottub met filterinstallatie met water tot boven de retourmond. Zet de pomp uit en open de ontluchtingsnippel op het filtervat.
Laat de lucht ontsnappen tot er een straal water uitkomt. Sluit de nippel weer.
Zet de pomp aan en controleer of er water stroomt zonder luchtbelletjes.
Luchtbelletjes in de retour betekent dat er nog ergens lucht in het systeem zit of dat er een lekkage is. Stap 6: testen en afstellen. Laat de pomp 10 minuten draaien.
Controleer of het water helder wordt en of de druk op de manometer stabiel is (rond 0,5 - 1,0 bar). Als de druk te snel oploopt, kan het zand te fijn zijn of zit er al veel vuil in. Spoel het filter de eerste keer kort terug (zie onderhoud hieronder) om los zand weg te spoelen.
Onderhoud: terugspoelen, doorspoelen en vervangen
Na een week intensief gebruik merk je dat de druk in het filtervat stijgt. Dat is het teken dat het zand vol zit met vuil. Dan moet je terugspoelen.
Bij de meeste systemen draai je het ventiel naar ‘backwash’. De pomp spoelt het water in tegengestelde richting door het zand, waardoor het vuil wordt losgewassen en via een afvoer of slang de tuin in stroomt.
Doe dit ongeveer 2 tot 3 minuten, tot het water dat uit de afvoer komt helder is. Na het terugspoelen moet je doorspoelen (‘rinse’).
Zet de pomp uit, draai het ventiel naar ‘rinse’ en zet de pomp weer aan. Dit duurt 30 seconden tot 1 minuut. Het zand wordt weer op zijn plek gedrukt en eventueel los zand wordt weggespoeld.
Daarna kun je weer normaal filteren. Doe deze cyclus elke week of zodra de druk met 0,5 bar is gestegen.
Filterzand gaat ongeveer 2 tot 3 jaar mee, afhankelijk van gebruik. Als het water na het terugspoelen niet meer helder wordt, of als de druk na terugspoelen nog steeds hoog is, is het tijd om het zand te vervangen. Verwijder het oude zand, reinig het vat en vul het opnieuw met vers filterzand. Controleer ook direct of de filterbehuizing nog intact is; een karwei van een uurtje.
Voor een extra filterlaag kun je een cartridge-voorfilter plaatsen. Die vangt grof vuil op en verlengt de levensduur van het zand.
Prijsindicaties per type installatie
Voor een kleine opblaasbare spa (1-4 personen) kun je een compacte Intex of Bestway filterpomp kopen met een cartridge-filter.
Die kosten tussen €80 en €150. Wil je een echte zandfilter, dan kom je uit op een set van €250 tot €350. Voor een grotere jacuzzi of houtgestookte hottub (4-8 personen) is een filtervat van 50 tot 75 liter nodig en een pomp van 2,5 tot 3 pk. Reken dan op €350 tot €500 voor de complete set, inclusief slang en koppelingen.
Als je zelf de installatie doet, bespaar je makkelijk €150 tot €300 op loodskosten. Een professional rekent vaak €75 tot €100 per uur en komt snel uit op een halve dag werk.
Let wel op dat je bij een houtgestookte hottub geen elektrische componenten in het water gebruikt.
Werk altijd met een geaarde stopcontact en een RCD-beveiliging. Bij twijfel schakel een elektricien in.
Praktische tips voor een zorgeloze filterervaring
- Gebruik altijd filterzand met de juiste korrelgrootte (0,45 - 0,55 mm). Te fijn zand verstopt snel, te grof zand filtert niet goed.
- Plaats de pomp zo laag mogelijk, maar wel boven de waterlijn van de hottub. Dat vermindert het risico op lekken en luchtinslag.
- Controleer wekelijks de druk op de manometer. Een stijging van 0,5 bar is een seintje om te spoelen.
- Gebruik een skimmer of een bladernet om grof vuil te verwijderen. Dat verlengt de levensduur van het zand aanzienlijk.
- Bewaar het filterzand droog in de winter. Haal het zand uit het vat, spoel het schoon en droog het. Volgend jaar kun je het weer gebruiken.
- Test het water regelmatig op pH en chloor. Een filter houdt het water schoon, maar het chemische evenwicht moet nog steeds kloppen.
- Als je een opblaasbare spa hebt, controleer dan of de slangkoppelingen goed vastzitten na het opblazen. Beweging kan leiden tot losse verbindingen.
Met deze stappen en materialen kun je zelf een zandfilter installeren op je hottub, opblaasbare spa of bubbelbad. Maak je installatie compleet met een handig DIY opbergsysteem voor je filters.
Je bespaart water, verlaagt je chloorkosten en geniet langer van helder water. De investering verdien je binnen een seizoen terug. En het mooiste: je hoeft niet elke dag te verversen, maar kunt gewoon genieten van een warm bad dat schoon en fris aanvoelt.