Spa met zonnecollector water voorverwarmen: Haalbaarheid

Een ijskoude jacuzzi in de tuin op een frisse lentedag. Je wilt erin, maar het water is nog 15 graden.

Je kunt de heater van je spa vol gas geven, of je gebruikt slimme zonne-energie.

Die zonnecollector op je dak warmt je douche al op. Waarom niet je bubbelbad? Laten we even kijken wat er allemaal bij komt kijken.

Wat is een spa met zonnecollector voorverwarmen?

Stel je voor: je hebt een opblaasbare spa of een vaste hottub. Normaal gesproken verwarmt een elektrische heater het water.

Die verbruikt nogal wat stroom. Bij een spa met zonnecollector voorverwarmen sluit je een extra circuit aan op je bestaande zonneboiler voor de douche. Of je plaatst losse zonnecollectoren op het dak.

De zon doet het grove werk voor je. Je water stroomt door een slang naar de collectors op het dak.

De zon warmt dat water op van 15 graden naar pakweg 30 of 35 graden. Vervolgens stroomt het warme water terug naar je spa. Je spa hoeft dan alleen nog maar bij te verwarmen. Je spa water voorverwarmen met zonnecollector water is dus het combineren van twee werelden: zonne-energie en wellness.

Waarom is dit een goed idee?

De energierekening. Dat is de hoofdreden.

Een gemiddelde spa verbruikt 5 tot 10 kWh per dag bij dagelijks gebruik. Zeker bij een opblaasbare spa die minder goed is geïsoleerd. Tegenwoordig kost dat al snel €2,50 tot €5,00 per dag. Als je het water al voorverwarmt met gratis zonne-energie, scheelt dat enorm.

Het is ook duurzamer. Je bent minder afhankelijk van het net.

Vooral in de lente en herfst, als de zon al fel schijnt maar de luchttemperatuur nog fris is.

Dan is je spa water vaak te koud. Met zonnecollectoren benut je die zonnestralen optimaal. Je bespaart CO2 en je kunt met een gerust hart genieten.

En het is gewoon cool. Je hebt een technisch snufje in je tuin dat werkt op zonlicht.

Het voelt als een overwinning op de energiemaatschappij. Bovendien verleng je het seizoen. In plaats van alleen in juli, kun je in april of oktober al genieten van je bubbelbad zonder dat de meter op hol slaat.

Hoe werkt het precies?

Het systeem bestaat uit drie simpele onderdelen: de collector, een pomp en de verbinding met je spa. Je hebt een zonnecollector nodig. Dat is een vlakke plaat met buisjes erin, vaak zwart.

Of een vacuümbuiscollector, die lijkt op een bundel glazen pijpen. Die verwarmen het water dat erdoorheen stroomt.

Je hebt een pomp nodig om het water rond te pompen. Vaak kun je de bestaande pomp van je spa gebruiken.

Je sluit de zonnecollector aan op de inlaat en uitlaat van je spa, met een driewegklep er tussen. De thermostaat van je spa geeft het signaal: "het is koud". De klep schakelt om: het water gaat nu eerst naar het dak, wordt warm, en komt terug in de spa.

De temperatuur stijgt. Stel, je spa water is 16°C.

De zon warmt het op naar 28°C. De heater van de spa hoeft nog maar 2°C te doen in plaats van 12°C. Dat scheelt 80% energie voor dat proces. Als het water op de juiste temperatuur is, schakelt het systeem zichzelf uit of blijft het circuleren om de temperatuur vast te houden.

Welke varianten en systemen zijn er?

Er zijn grofweg drie opties, afhankelijk van je budget en je type spa.

1. De losse zonnecollector (DIY)

Dit is de meest basale vorm. Je koopt een losse zonnecollector, vaak een 'zwemwater collector'. Dit is een vierkante plaat van ongeveer 2 bij 1 meter.

• Prijsindicatie: €150 - €400.
• Voordelen: Gokoop, makkelijk te installeren, verplaatsbaar.
• Nadelen: Mooi niet, je moet de pomp handmatig aanzetten, minder efficiënt.

2. Integrateerd systeem met warmtewisselaar

Je zet hem in de zon, sluit er een tuinslang op aan met een dompelpompje. Het water stroomt door de collector en terug in de spa, eventueel in combinatie met een handige DIY buitendouche.

Dit werkt goed voor opblaasbare spa's. Voor een vaste jacuzzi of hottub is dit de serieuze optie, zeker als je regelmatig een spa dieptespoeling laat uitvoeren.

Je sluit de collector aan op een warmtewisselaar (heat exchanger) in of bij je spa. Dit werkt met een gesloten circuit. Je hebt dan een apart watercircuit voor de zon en een voor de spa. Dit voorkomt dat er rommel in je filtersysteem komt.

Een goed warmtewisselaar systeem (bijvoorbeeld van het merk Thermo-Solar of vergelijkbare leveranciers) inclusief pomp en regeling kost al snel meer. De collector zelf (bijvoorbeeld een T-Solar collector) kost rond de €600 - €900.

3. De 'hybride' doucheset

De complete set inclusief pomp en regeling zit vaak op €1.200 - €2.000. Heb je al een zonneboiler op je dak voor je douche? Dan kun je hier vaak slim gebruik van maken.

Je kunt een extra warmtewisselaar (boiler-warmtewisselaar) in je boilertank plaatsen. Of je sluit je spa tijdelijk aan op de warmwaterleiding van de zonneboiler, of bekijk de mogelijkheden voor een subsidie op een warmtepomp.

Dit is vaak de goedkoopste optie als je de infrastructuur al hebt. Let op: je zonneboiler moet wel voldoende capaciteit hebben. Als je net gedoucht hebt, is het water in de boiler misschien koud.

Je moet dan wachten tot de zon weer heeft opgewarmd. Een losse collector voor de spa is dus beter voor de flexibiliteit.

Prijskaartje en return on investment

Laten we de kosten even op een rijtje zetten. We nemen als voorbeeld een veelvoorkomende situatie: een opblaasbare spa van Intex of Bestway, of een vaste jacuzzi van Sundance Spas.

Scenario A: De budget optie (losse collector) Als je deze set 3 maanden per jaar gebruikt, bespaar je misschien €100 - €150 per jaar aan stroom.

• Losse zonnecollector: €250
• Dompelpomp (12V of 230V): €50
• Slanguitbreiding: €30
• Totaal: €330

De investering is in 2 à 3 jaar terugverdiend. Scenario B: De serieuze optie (vaste hottub) Een vaste hottub verbruikt meer. Stel je bespaart €0,50 per dag door zonne-energie.

Als je 150 dagen per jaar stookt, bespaar je €75 per jaar.

• Zwarte plaat collector (4m²): €700
• Pompstation + regeling: €400
• Warmtewisselaar + installatie: €500
• Totaal: €1.600

De terugverdientijd is hier langer (ruim 20 jaar). Echter, de CO2 winst is groot. En de aanschafwaarde van je huis stijgt lichtjes door de duurzame installatie.

De echte winst: Die zit 'm vaak in de zomer. Je spa blijft op temperatuur zonder dat de heater aanslaat. Je bespaart dus vooral op de 'ongebruikte' dagen waarop de zon wel schijnt maar de spa koud zou zijn.

Praktische tips voor een zonnige spa

Wil je dit gaan doen? Doe het dan goed.

1. Isoleer je leidingen: Als het water van het dak naar de spa stroomt, koelt het af in de slang. Gebruik goed geïsoleerde leidingen (schuimrubberen omhulsel). Verlies onderweg is zonde van je opgewekte warmte.
2. Gebruik een terugslagklep: Voorkom dat het warme water 's nachts terugstroomt naar de collector en afkoelt. Een terugslagklep is een kleine investering die veel warmte bespaart.
3. Timing is alles: Zet de pomp aan als de zon schijnt. Dit klinkt logisch, maar een dompelpomp in een opblaasbare spa werkt vaak op druk. Gebruik een simpel tijdschakelklokje voor de stroomtoevoer van de pomp. Zet hem aan van 10:00 tot 16:00 uur.
4. Let op de materialen: Gebruik materialen die UV-bestendig zijn. Vooral bij de goedkope oplossingen. Slangen die in de volle zon liggen, worden broos. Gebruik bij voorkeur EPDM-slangen of RVS.
5. Veiligheid: Zorg dat je geen water in de elektrische componenten krijgt. Als je een dompelpomp gebruikt, zorg dan dat de stekker droog hangt. Bij een vast systeem: laat de elektrische aansluiting doen door een professional.
6. Combineer met een afdekhoes: Een isolerende afdekhoes is essentieel. Zonder hoes verdwijnt de warmte 's nachts sneller dan je kunt opwarmen. De zonnecollector is de aanvulling, de hoes is de basis.

Hier wat concrete tips om teleurstellingen te voorkomen. Als je bovenstaande punten volgt, kun je je spa water soms 5 tot 10 graden warmer krijgen zonder één kWh extra te verbruiken.

Dat is het proberen waard, toch? Gewoon beginnen met die losse collector en kijken hoe het bevalt. De zon wacht op je.