Melkachtig wit water in spa: Wat is de oorzaak?

Een avondje in je spa of jacuzzi hoort pure ontspanning te zijn. Je stapt in, het warme water stroomt over je schouders, je drukt op de bubbelknop... en dan schrik je toch even. Het water ziet eruit als melk.

Troebel, witachtig, alsof er een flesje zonnebrandmelk in is gevallen. Wat is dit? Is het vies? Kan het kwaad?

Je wilt er meteen in, maar dit ziet er niet uit. Geen paniek. Melkachtig water is een veelvoorkomend probleem bij zowel een opblaasbare spa als een vaste hottub.

Het is bijna altijd iets chemischs dat je makkelijk zelf kunt oplossen. Laten we eens kijken wat er precies gebeurt en hoe je je spa weer kristalhelder krijgt.

De boosdoener: je filter is verzadigd

De meest voorkomende reden voor melkachtig water is simpelweg je filter. Je filter is de long van je spa.

Hij zuigt het water op en filtert viezigheid eruit. Maar na een tijdje zit hij vol. Echt vol.

Hij kan niet meer ademen. Het water wordt dan met zoveel kracht door de fijne poriën van het filter geperst dat er microscopisch kleine luchtbelletjes in het water komen. Die luchtbelletjes breken het licht en geven dat typische melkachtige, troebele effectaat. Je kunt dit makkelijk testen.

Haal de filter eruit en draai de bubbels aan. Blijft het water melkachtig?

Dan is het niet de filter. Wordt het ineens helder? Bingo. Je filter is de schuldige.

Los dit op door je filter grondig schoon te maken. Gebruik een filterreiniger (zoals de Watermilieu Filter Cleaner, kost ongeveer €15) en spoel hem van buiten naar binnen schoon met de tuinslang.

Als het filter na een paar keer schoonmaken nog steeds niet helder water geeft, of als het er oud en verkleurd uitziet, is het tijd voor een nieuwe.

Een standaard filtersetje voor een opblaasbare spa (Type II) kost rond de €20-€25. Een goed filter voor een vaste jacuzzi (bijvoorbeeld een Pleatco PMA50) kost tussen de €30 en €45. Gooi die oude zooi eruit, dat schept meteen op.

Chloor en pH: de chemische balans is zoek

Als je filter het niet is, dan is het bijna zeker je waterchemie.

Melkachtig water kan ontstaan door een te hoge pH-waarde, maar vaker nog door een te lige alkaliniteit. Alkaliniteit (of TA) is een soort buffer. Het zorgt ervoor dat je pH-waarde niet als een achtbaan op en neer gaat.

Zakt je alkaliniteit te ver (onder de 80 ppm), dan ga je last krijgen van pH-stijging en dat zorgt voor kalkaanslag en troebelheid. Zie het als je lichaam dat uitdroogt; het gaat rare dingen doen.

Als je water melkachtig is en je teststrips (kost ongeveer €15 voor een potje met 50 strips) geven een alkaliniteit van onder de 80 ppm aan, dan moet je dat eerst fixen.

Gebruik een 'Alkalinity Up' poeder (merken als Spa Magica of Aquafinesse, rond de €18 per kilo). Gooi er niet te veel in één keer in. Volg de instructies op de verpakking. Meestal is 20 gram per 1000 liter water voldoende om de waarde met 10 ppm te verhogen.

Laat de pompen draaien, voeg het toe, wacht een uurtje en test opnieuw. Pas als de alkaliniteit goed is (tussen 80 en 120 ppm), kun je de pH bijstellen naar 7,2 - 7,6.

Chloorschock: het moment voor een grote beurt

Soms is het water melkachtig omdat er gewoon te veel troep in zit die chloor niet aankan. Denk aan fijn zand, huidschilfers, bodylotion of het begin van algen.

Je hebt dan een 'shock' nodig. Dit is een megadosis chloor die alle viezigheid in één keer vernietigt.

Je spa ziet er na het shocken misschien even heel wit of melkachtig uit (dat is het losweekende vuil), maar na 24 uur filteren moet het water weer stralen. Gebruik hiervoor chloortabletten of -poeder. Voor een snelle shock is 'chlorine shock' (dichloor) ideaal.

Een merk als SpaBrilliance Shock (1 kg) kost rond de €25. De dosering is ongeveer 20 gram per 1000 liter water voor normaal gebruik, maar bij troebel water mag je gerust 30-40 gram gebruiken.

Doe dit bij een opblaasbare spa met de pomp aan, los het poeder eerst op in een emmer water en giet dat dan in de spa. Doe het nooit direct in de spa of op de bodem, dat kan de liner beschadigen. Laat de bubbels en de pomp minimaal 24 uur draaien. De volgende dag is je water weer helder en ben je direct van die vervelende huidoliën en dode huidcellen af.

De 'opblaasbare spa'-factor: lucht en oppervlakte

Bij een opblaasbare spa (zoals een Lay-Z-Spa of Intex PureSpa) heb je een extra uitdaging. De wanden zijn van vinyl en de filters zijn vaak kleiner en minder krachtig dan die van een vaste hottub.

Wanneer je de bubbelstand aanzet, pompt de luchtinjector buitenlucht in het water. Als die lucht niet gefilterd is, brengt het stof en pollen mee. Als je filter verzadigd is, blijft dat zweven.

Bovendien is het oppervlak van de waterlijn in een opblaasbare spa vaak groter in verhouding tot het water volume.

Daar kunnen makkelijker vetten en vuil blijven plakken, wat de chemie verstoort. Om dit te voorkomen, kun je een defoamer gebruiken (kost ongeveer €12). Een defoamer breekt de luchtbelletjes af. Dit is een quick fix, maar geen oplossing voor de onderliggende oorzaak.

De echte oplossing is: filter schoonmaken, waterchemie checken en de bubbels niet te lang aan laten staan als je niet in de spa zit. In een vaste jacuzzi met een krachtige filterpomp merk je dit minder, maar de principes blijven hetzelfde. Zo voorkom je ook hardnekkige zwarte vlekken op de bodem; de filter is de sleutel.

Stappenplan: Zo maak je je spa weer stralend helder

Wil je het zekere voor het onzekere nemen? Volg dan dit stappenplan tegen algen. Dit is de routine die elk zwembad- en spa-experts aanraden.

Als je dit hebt gedaan, en het water is nog steeds melkachtig, dan is het vaak een kwestie van tijd.

1. Test het water: Gebruik teststrips of een testkit. Check vooral de pH (7,2 - 7,6) en Alkaliniteit (80 - 120 ppm).
2. Check de filter: Haal de filter eruit. Ziet hij grijs of bruin? Maak hem schoon met filterreiniger of vervang hem direct.
3. Herstel de alkaliniteit: Als de TA te laag is, voeg dan Alkalinity Up toe. Wacht 2 uur en test opnieuw.
4. Shock de boel: Voeg chloorschock toe om organisch vuil te vernietigen. Laat de pompen 24 uur draaien.
5. Laat het bezinken: Zet de bubbels uit. Laat het water een uur of 2 tot 4 stil staan. Vuil zakt naar de bodem.
6. Stofzuigen: Gebruik een spa bodemstofzuiger (kost +/- €30-€50) om het vuil van de bodem te halen.

De filter heeft even nodig om al die micro-deeltjes eruit te halen. Zet de filter aan en laat hem met rust.

Blijft het na 48 uur melkachtig? Dan is het tijd om het water te verversen. Soms is de chemische balans zo verstoord dat je beter opnieuw kunt beginnen.

Praktische tips om troebel water te voorkomen

Natuurlijk wil je dit elke week weer voorkomen. Niets is vervelender dan je spa eerst te moeten redden voordat je erin kunt.

• Gebruik een chloordrijver: Een chloordrijver (€10-€15) zorgt ervoor dat er constant een beetje chloor in het water zit. Dit voorkomt dat de chloorwaarde wegzakt en algen of bacterieen de kans krijgen.
• Doe de afdekhoes erop: Als je de spa niet gebruikt, doe er dan altijd de afdekhoes op. Dit houdt bladeren, stof en insecten tegen en houdt de chemie stabiel.
• Douchen voor het in stap: Het klinkt suf, maar spoel even snel af voordat je in de spa stapt. Je verwijdert zweet, huidvet en crèmes. Dat scheelt enorm in de belasting van je water.
• Ververs regelmatig: Zelfs met perfecte chemie wordt het water op een gegeven moment moe. Ververs je water elke 3 tot 4 maanden (bij intensief gebruik eerder). Een opblaasbare spa van 4 personen (zo'n 800 liter) verversen kost je ongeveer €5 aan water en een uurtje tijd.

Voorkomen is beter dan genezen, en dat geldt zeker voor je bubbelbad. Met deze tips en tricks weet je precies wat er speelt als je water melkachtig wit wordt. Het is bijna nooit een reden om te paniekeren. Even de handen uit de mouwen, de juiste middelen gebruiken en je bent weer klaar voor een ontspannen avond in je eigen wellnessparadijs.