Spa waterpas zetten: Consequenties als dat niet klopt
Je hebt je droom-spa uitgezocht. Misschien wel die prachtige Lay-Z-Spa Paris AirJet of een vaste jacuzzi van Sundance Spas.
Hij staat op het terras, de slang is aangesloten en je staat op het punt om de kraan open te draaien. Maar wacht even.
Is de ondergrond wel waterpas? Het klinkt als een saaie klus, maar het is het verschil tussen jarenlang plezier en een hoop gedoe met lekkages en scheve wanden.
Wat betekent waterpas eigenlijk?
Waterpas zetten is simpelweg zorgen dat je spa recht staat. Geen kantelen naar links of rechts, geen wiebelen.
Als je een waterpas (dat simpele gereedschap met een luchtbelletje erin) op de rand legt, moet dat belletje precies tussen de streepjes staan.
Niet één kant op. Je denkt misschien: "Ach, een scheve hoek van 1 of 2 graden, dat valt toch wel mee?" Dat is het gevaarlijke van waterpas staan. Het oogt soms nog prima, maar de krachten die erop komen kijken bij een volle spa zijn enorm.
Een volle opblaasbare spa van 800 liter water weegt al snel 800 kilo. Tel daar het gewicht van mensen bij op en je zit zo aan 1000 kilo of meer.
Een klein scheefstandje zorgt ervoor dat al dat gewicht niet gelijkmatig verdeeld wordt. Dat is alsof je op een stoel gaat zitten die één pootje korter heeft. Op den duur gaat dat knellen, kraken of zelfs breken.
Waarom is waterpas zo cruciaal voor je spa?
Stel je voor dat je net een dure opblaasbare jacuzzi hebt gekocht, bijvoorbeeld een Intex PureSpa Bubble Massage. Je vult 'm en dan merk je dat het water aan één kant hoger staat dan aan de andere. Het water zoekt nu eenmaal zijn eigen niveau.
Dit zorgt voor een constante, ongelijke druk op de wanden. Vooral bij opblaasbare spa's (inflatable hot tubs) is dit een risico.
De wanden zijn gemaakt van meervoudig pvc met vezelversterking, maar ze zijn niet gemaakt om continue op één plek extra belast te worden. De naden worden hierdoor op een vreemde manier belast, wat de levensduur aanzienlijk verkort.
Je wilt immers niet na drie maanden al een lekke band hebben. Bij vaste modellen, zoals een Sun Coast hottub of een Sunbeam bubbelbad, ligt het anders. Deze staan op een betonnen plaat of speciale tegels.
Toch is het hier ook belangrijk. Een ongelijke ondergrond zorgt voor spanning in het frame.
Metaal kan roesten op plekken waar de spanning het hoogst is. Bovendien: als je jets gebruikt en het water staat scheef, dan werken de watercirculatiepompen minder efficiënt. Ze moeten harder werken om het water gelijkmatig te verdelen.
Een scheve spa is een ongelukkige spa. Het water loopt niet goed weg, de jets spelen op en de wanden slijten sneller.
De werking: Hoe beïnvloedt de stand de prestaties?
De waterpasheid bepaalt hoe het water stroomt en hoe de warmte zich verspreidt. Bij een bubbelbad is de luchttoevoer essentieel.
Als het bad scheef staat, kan het luchtventiel aan de onderkant (bij de meeste modellen) niet goed functioneren. De lucht kan vastlopen of juist te snel ontsnappen, waardoor je bubbelkracht verliest. Je koopt een spa voor die heerlijke massage, niet voor een slap spuitertje.
Denk ook aan de isolatie. Veel opblaasbare spa's, zoals die van Bestway Lay-Z-Spa, hebben een geïsoleerde bodem.
Als het frame niet waterpas staat, verliest deze bodem contact met de ondergrond op bepaalde plekken. Koude plekken ontstaan. Je verwarmingsysteem moet harder werken om het water op temperatuur te houden. Dat zie je direct terug op je energierekening.
Een paar graden verschil kan al tientallen euros per jaar schelen. En dan de techniek erachter.
Een jacuzzi met jets pompt water via leidingen, net als bij een spa buitendouche combinatie. Staat hij scheef? Dan ontstaan er luchtbellen in de leidingen (lucht in het water).
De impact op de pomp en filter
Dat geeft een vervelend geluid en minder waterdruk. Je moet de leidingen dan ontluchten, iets wat je bij een waterpas model veel minder snel hoeft te doen. De filtercartridge is je beste vriend. Staat de spa scheef, dan verzamelt vuil zich in de laagste hoek.
De filter kan dit vuil niet altijd opzuigen als het water niet goed circuleert. Je filters gaan sneller verstopt zitten.
Dit betekent vaker schoonmaken of eerder een nieuwe filter kopen (€15 - €30 per stuk). Gebruik een spa vacuümset voor krachtige bodemreiniging om de filters te ontlasten. Bij een 6-persoons spa met een filtercapaciteit van 1.000 liter per uur, is een gelijke waterstroom essentieel. De pomp zelf is een gevoelig apparaat.
Als de spa scheef is, kan de toevoer van water naar de pomp onderbroken worden. De pomp zuigt dan lucht aan in plaats van water. Dit heet caviteren.
Op lange termijn kan dit de impeller (het draaiende deel) beschadigen. Een nieuwe pomp voor een standaard opblaasbare spa kost al snel €150 tot €250. Zonde van je geld.
Varianten en de juiste ondergrond: Wat kost dat?
Om waterpas te staan, heb je de juiste ondergrond nodig. Dit verschilt per type spa.
We kijken naar de opties en de bijbehorende kosten. We gaan uit van een gemiddelde spa van 2 meter doorsnee.
1. De opblaasbare spa op het terras
Dit is de meest voorkomende situatie. Je hebt een strakke tegelvloer nodig.
Een klein oneffenheidje is prima, maar groter dan 5 mm per meter is te veel. Gebruik een waterpas en leg indien nodig rubberen tegels of een speciaal spa-vloerkleed onder de spa. Dit kost €50 - €100 en beschermt de bodem én zorgt voor extra isolatie. Let ook op de veilige afstand tussen spa en zwembad. 2.
De hottub op gras of zand
Hier moet je echt een fundering aanleggen.
Je kunt niet zomaar een zware hottub op gras zetten; die zakt scheef. De goedkoopste optie is een zandbed aantrillen (kosten: materiaal €50, als je het zelf doet).
Een betere optie is een drukverdeelplaat van hardhout of betontegels (€150 - €300). Voor een vaste jacuzzi (zoals een model van 2.20 meter van Master-Spa) is een betonnen plaat van 10 cm dik vaak verplicht. Dit kost incl. arbeid al snel €800 - €1.200.
3. De vaste jacuzzi op een bestaand terras
Heb je al een terras van betontegels?
Controleer dit dan extra goed. Tegels kunnen verzakken. Een waterpas model van een vast bubbelbad mag maximaal 3 mm per meter afwijken. Als je een dure Sundance Spas (€8.000+) koopt, wil je niet dat deze door een verzakt terras scheef gaat trekken.
Een tegelzetter inschakelen voor herstel kost €400 - €600, maar voorkomt schade van €2.000. Prijsindicatie materialen voor waterpasheid:
- Waterpasniveau (laser): €30 - €60 (te huur of te koop bij bouwmarkt).
- Opvulmateriaal (zand/grind): €50 - €100 per kuub.
- Hardhouten drukverdeelplaat: €100 - €200 (afhankelijk van dikte).
- Speciaal spa-onderstel (opblaasbaar): €150 - €400 (bijv. een verhoogd frame voor betere afwatering).
Stappenplan: Zet je spa waterpas (zonder stress)
Je hoeft geen professional te zijn. Met een beetje geduld en het juiste gereedschap lukt het iedereen.
- Leg de waterpas op de bodem: Leg de waterpas in het midden van de lege spa. Meet de hoeken. Is het verschil meer dan 5 mm? Dan moet je corrigeren.
- Gebruik een harde ondergrond: Leg nooit direct op gras. Gebruik ten minste een houten plaat of tegels. Bij een opblaasbare spa: leg de spa op een vlakke ondergrond, niet op de rand van de tegels.
- Vul met water (de helft): Vul de spa voor de helft. Dit is genoeg gewicht om te zien of het stabiel staat. Controleer opnieuw met de waterpas.
- Check de randen: Bij een opblaasbare spa controleer je of alle hoeken even hoog zijn. Druk zachtjes op de wanden. Voelt het aan één kant harder? Dan staat die kant lager.
- Vul verder: Is het waterpas? Vul dan rustig verder tot het maximale niveau. Controleer tussendoor nog een keer.
Volg deze stappen voordat je de slang aansluit. Let op: Bij een opblaasbare spa die je opblaast met lucht, zorg dat de wanden strak staan. Een slappe wand zakt sneller. Gebruik de meegeleverde pomp volledig.
Praktische tips om het waterpas te houden
Eenmaal waterpas is het zaak om het zo te houden. Weersomstandigheden spelen een rol.
In de winter kan vorst de grond laten opbollen, waardoor je terras scheef trekt. Controleer je spa daarom ieder voorjaar opnieuw met de waterpas. Een simpele handeling die je 2 minuten kost.
Investeer in goede accessoires. Een opblaasbare spa met een ingebouwde bodem van stevig materiaal (zoals de Intex Premium series) blijft langer stabiel dan een budgetmodel met een dunne bodem.
De bodem is de basis van je waterpasheid. Let op het waterpeil. Als je water verliest door verdamping, kan het gewicht veranderen. Vul bij met water, maar zorg dat je dit gelijkmatig doet.
Giet niet alles in één hoek. Gebruik een tuinslang met een sproeikop om het water zachtjes toe te voegen.
Als je merkt dat je spa na verloop van tijd toch scheef gaat staan, probeer dan niet om hem vol te vullen met water om het gewicht te verdelen. Dat werkt averechts. Verwijder het water, herstel de ondergrond (bijvoorbeeld door zand onder de lage kant te schuiven) en vul opnieuw. Door alert te zijn op die waterpas, bespaar je jezelf een hoop financiële kopzorgen.
Je spa blijft langer mooi, de pomp blijft gezond en je energierekening blijft laag.
Dus pak die waterpas erbij, ga op je hurken zitten en kijk of het belletje precies in het midden staat. Dan ben je klaar voor de eerste duik.