Vaste spa winterklaar maken: Vorstbeveiliging

Stel je voor: het is vrieskoud, je kijkt door het raam en ziet je prachtige vaste spa in de tuin staan.

Je hoofd zegt: "Ik moet er nog iets mee doen voor de vorst." En gelijk heb je. Een vaste spa, jacuzzi of hottub is een flinke investering.

Je wilt niet dat na een strenge winter de leidingen bevroren zijn en de boel springt. Dat is een duur grapje. Winterklaar maken is dus niet iets dat je 'even doet', maar het voelt ook niet als zware klus. Het is een uurtje werk voor een heel seizoen gemoedsrust. Laten we samen kijken wat er precies moet gebeuren, zonder ingewikkelde termen.

Waarom vorstbeveiliging echt niet te missen is

Vorst en water zijn geen vrienden. Water zet uit als het bevriest. En niet een beetje ook.

In een gesloten systeem, zoals de leidingen van je bubbelbad, kan die uitzetting voor ontzettend veel druk zorgen.

De druk op een verbinding wordt zo groot dat PVC-buizen, koppelingen of de filterbehuizing kunnen barsten. Je ziet het niet direct, maar zodra de dooi intreedt, stroomt het water weg.

Je spa is dan niet meer te gebruiken en de reparatiekosten lopen snel op. Denk aan honderden euros voor nieuwe leidingen en arbeid. Bovendien kan de pomp of de heater ernstige schade oplopen.

Je wilt je hottub in het voorjaar vullen, aanzetten en genieten. Niet een week bezig zijn met reparaties.

Een andere reden is de levensduur van je spa. Door het water goed te laten weglopen en de leidingen te beschermen, voorkom je niet alleen barsten, maar ook langzame slijtage door bevriezing en dooien. Het is net als met je auto: je wilt ook niet dat er water in de motor bevriest. Je spa is een complex apparaat met een pomp, een verwarmingselement en filtersysteem.

Al die onderdelen verdienen bescherming. Dus, voordat de eerste ijskoude nacht aanbreekt, is het tijd om actie te ondernemen. Het scheelt je een slapeloze nacht en een veel te dure rekening.

De kern van de zaak: hoe werkt het ontdoen?

Het doel is simpel: zorg dat er geen water in de leidingen, de pomp en de heater blijft zitten. Je begint met je spa leeg te laten lopen.

Gebruik hiervoor de leegloopplug die vaak onder de kuip zit. Zorg dat alle water weg is. Ook het water in de leidingen moet eruit.

Dit is het moment voor een speciale techniek: het doorblazen van de leidingen.

Je kunt hier een speciale 'spaluchtblazer' voor gebruiken, maar een gewone bladblazer werkt ook prima, mits je een verloopje hebt. Je sluit de blazer aan op de waterinlaat van de spa. De lucht duwt het laatste restje water uit de leidingen en de pomp.

Je hoort de lucht fluiten door het systeem. Dit is cruciaal, want in die leidingen kan zich nog een laagje water bevinden dat makkelijk bevriest.

Als alles is doorgeblazen, maak je de filtersysteem schoon. Haal de filterpatronen eruit, maak ze grondig schoon met een speciale filterreiniger en laat ze goed drogen.

Een vochtige filter in een koude filterbox kan ook voor problemen zorgen. Daarna draai je de filterhuizen weer vast, maar laat je de filters eruit. De filters zelf berg je vorstvrij op, bijvoorbeeld in de schuur of kelder. Als laatste controleer je nog even alle aftapkranen.

Zitten die goed open? Ja, dat is belangrijk.

De bladblazer-truc

Zo kan er geen water achterblijven dat alsnog kan bevriezen. Je spa is nu 'leeg' en 'droog' in de leidingen. Veel eigenaren van een jacuzzi of bubbelbad zweren bij deze methode.

Je hebt een bladblazer nodig. Die sluit je aan op de plek waar normaal de waterslang van de filterpomp op aansluit.

Je moet even zoeken naar de juiste aansluiting, vaak zit er een standaard 50mm of 63mm gat. Met een verloopje kun je de blazer erop aansluiten. Zet de blazer op de lage stand en blaas de leidingen door.

Je hoort het water uit de spa spuiten. Blaas net zo lang tot er alleen nog maar lucht uitkomt.

Dit duurt een minuut of vijf. Dit is de meest betrouwbare manier om de leidingen echt ijsvrij te houden. De kosten voor een simpele bladblazer zijn ongeveer €50-€80.

Antivries in de leidingen: is dat wat?

Een speciale spaluchtblazer is wat duurder, rond de €150-€250. Er bestaat speciale antivries voor zwembaden en spa's.

Je kunt dit middel toevoegen aan het water voordat je de spa leeg laat lopen.

De gedachte is dat het water niet bevriest. Dit kan een extra bescherming zijn, vooral als je niet zeker weet of je alle water er perfect uit krijgt. Het is een soort veiligheidsnet. Je moet dan wel een speciaal middel gebruiken dat veilig is voor kunststof en rubber.

Geen antivries voor auto's! De prijs van een fles antivries voor spa's ligt rond de €20-€30 per liter.

Je hebt er vaak maar weinig van nodig. Lees de handleiding van het product goed. Dit is een optie, geen must, maar het kan geruststellend werken.

Modellen en kosten: wat kost het om je spa winterklaar te maken?

De kosten voor het winterklaar maken hangen af van de aanpak. De goedkoopste manier is alles zelf doen met materialen die je misschien al hebt.

Je betaalt dan voornamelijk voor eventuele extra's. Een standaard jacuzzi of vaste spa heeft een leegloopplug en een systeem dat je kunt doorblazen. De moeilijkheidsgraad is laag.

De kosten voor materialen zijn minimaal. Denk aan €5 voor een fles filterreiniger en €20 voor antivries als je dat wilt.

Als je een bladblazer moet kopen, ben je €50-€80 kwijt, maar die kun je daarna voor de tuin gebruiken. Dit is de meest gangbare optie voor de doe-het-zelver. Als je het liever uit handen geeft, kun je een onderhoudsbedrijf inschakelen.

Zij komen dan de spa winterklaar maken. De kosten hiervoor liggen gemiddeld tussen de €120 en €200, afhankelijk van de regio en de grootte van je spa.

Dit is inclusief het doorblazen van de leidingen, het controleren van de chemicaliën en het afsluiten van de spa.

Voor een opblaasbare spa hoef je dit niet te doen; die kun je gewoon leeglaten en opbergen. Een hottub met houtkachel vraagt om een andere aanpak: die moet je leegmaken en de kachel schoonmaken. De kosten voor het winterklaar maken van een hottub kunnen iets hoger liggen, rond de €150-€250, omdat het systeem vaak complexer is.

Praktische tips voor een zorgeloze winter

Het is slim om je spa nog even in de gaten te houden na het winterklaar maken, zeker als je de vorstschade wilt checken na de winter.

Controleer of er na een regenbui water in de kuip staat. Haal dat er direct uit.

Water in de kuip kan ook bevriezen en schade aan de kuipwand veroorzaken. Volg onze checklist voor het opbergen en dek de spa af met een goed winterzeil. Dit voorkomt dat bladeren en vuil in de kuip vallen en het helpt om de kuip droog te houden. Een winterzeil voor een standaard spa kost ongeveer €40-€70.

Zorg dat het zeil strak zit en niet vol water komt te liggen.

Je wilt niet dat het zeil door de vorst breekt. Check ook even de stroom. Zorg dat de spa volledig van het net is afgekoppeld.

Haal de stekker uit het stopcontact. Dit voorkomt dat er per ongeluk een pomp aanslaat en water gaat verplaatsen.

Als je een heater hebt, zorg dan dat deze volledig is uitgeschakeld.

De meeste systemen schakelen vanzelf uit als er geen water door stroomt, maar het is veiliger om de stroom er af te halen. En tot slot: noteer even in je agenda om in maart de boel weer te controleren. Zo ben je er op tijd bij als de temperaturen weer stijgen en je kunt beginnen met het opstarten van je spa in de lente. Met deze stappen is je jacuzzi, bubbelbad of hottub perfect beschermd tegen de kou en ben je klaar voor een nieuw, warm spa-seizoen.